Podstawowe paliwa opałowe, które są wykorzystywane do ogrzewania domów i mieszkań to: węgiel kamienny oraz koks. Dzięki nowoczesnej technologii piece i kotły, które umożliwiają ich spalanie, stały się prostsze w obsłudze, tańsze w eksploatacji i bardziej ekologiczne.
Piece i kotły tego typu dzielą się na 2 rodzaje:
a) z górnym spalaniem
b) z dolnym spalaniem
Kotły i piece na węgiel lub koks powinny być wyposażone w: termometr (wskazujący wysokość temperatury wody, znajdującej się w urządzeniu), miarkownik ciągu (regulujący ilość powietrza, jakie jest używane podczas procesu spalania), ruszt wodny (zwiększający efektywność ogrzewania wody). Dodatkowe elementy, które również mogą (ale nie muszą) znajdować się w tego typu piecach to: zawór bezpieczeństwa, zawór do spuszczania wody, ruszt ruchomy (umożliwiający przeursztowanie paleniska podczas trwającego procesu spalania) oraz klapa do zmiany trybu pracy spalania (z dolnego na górny lub odwrotnie). Warto również wspomnieć, że nowoczesne piece i kotły posiadają certyfikaty ekologiczne, które gwarantują, iż spełniają one warunki bezpieczeństwa, jakie są stawiane urządzeniom grzewczym na paliwa stałe o małej mocy.
Tak wyposażone piece lub kotły mogą służyć nie tylko do spalania węgla kamiennego i koksu, ale także innych materiałów, jak m.in. brykiety, czy drewno.
Najtańszym na polskim rynku paliwem opałowym jest miał węglowy, zaraz po nim na liście najtańszych paliw znajduje się ekogroszek. Aby móc użytkować powyższe surowce, trzeba posiadać specjalne piece grzewcze.
Tego rodzaju piece muszą być wyposażone w palenisko retortowe (co oznacza, że nic oprócz ekogroszku lub miału węglowego nie może być w nich spalone) oraz podajnik paliwa (co znacznie ułatwia użytkowanie). Warto w tym miejscu dodać, że kotły z podajnikiem są bardzo podobne w obsłudze do kotłów gazowych i kotłów elektrycznych (a tych w praktyce nie trzeba właściwie obsługiwać). Niestety, zakup takich pieców lub kotłów jest bardzo drogi. Koszty zakupu zwracają się jednak z nawiązką w czasie użytkowania.